Niedoczynność przytarczyc to choroba związana z niedoborem lub brakiem parathormonu. Występuje najczęściej po operacjach tarczycy, zwłaszcza z powodu jej nowotworów, rzadziej po napromieniowaniu tarczycy lub leczeniu jodem promieniotwórczym. Przyczyną choroby może być wrodzony brak przytarczyc lub ich zniszczenie w przebiegu np. zakażenia. Brak parathormonu skutkuje zmniejszeniem dopływu wapnia z przewodu pokarmowego i kośćca oraz obniżeniem stężenia tego jonu we krwi.

   Objawy. Dominującą rolę mają objawy tężyczkowe pod postacią mrowień i drętwień, zwłaszcza kończyn i wokół ust, skłonności do kurczów mięśni. Przy znacznie obniżonym poziomie wapnia we krwi mogą występować napady tężyczki z bardzo silnymi i bolesnymi kurczami kończyn. Dłonie mogą układać się w kształcie „ręki położnika”. Występują końsko-szpotawe ustawienia stóp. Napad tężyczki zazwyczaj nie zagraża życiu chorego, jeżeli nie dojdzie do kurczu oskrzeli lub zaburzeń czynności serca.

   Poważnym powikłaniem chorobowym jest zaćma, czyli zmętnienie soczewek oka, zazwyczaj obustronne i szybko postępujące, co prowadzi do pełnej utraty ostrości wzroku. Badania wykazują również obniżenie poziomu wapnia oraz podwyższenie poziomu fosforanów we krwi.
Leczenie choroby polega na stosowaniu witaminy D3 oraz jej aktywnych metabolitów w indywidualnych dawkach w połączeniu z wapniem i alusalem. Bardzo istotne jest ograniczenie nabiału w celu zmniejszenia podaży fosforanów w diecie. W napadzie tężyczki podawane są preparaty wapnia.